Certyfikacja

Jak wprowadzić drzwi i okna do obrotu? - Cz. 1

7 Cze 2024

Wprowadzenie drzwi i okien do obrotu to proces, który wymaga spełnienia wielu wymagań, często powodując zawiłości. W tym artykule znajdziesz informacje w temacie norm i różnic pomiędzy znakiem CE i znakiem budowlanym.

Autor: Damian Bulski

Wprowadzanie drzwi i okien do obrotu

Stolarka okienno-drzwiowa - kwestie oznakowania

Stolarka okienno - drzwiowa to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia wnętrza. Wpływa na wygląd, komfort i bezpieczeństwo mieszkańców. Wprowadzenie drzwi i okien do obrotu to proces, który wymaga spełnienia wielu wymagań. Często zdarza się że zawiłości prawne i techniczne sprawiają, że producenci stolarki nie do końca wiedzą jakie kroki należy podjąć, oraz jakim znakiem oznakować swój wyrób.

Przepisy dotyczące wprowadzenia do obrotu drzwi i okien

W kwestii przepisów dotyczących wprowadzenia do obrotu drzwi i okien, warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Najważniejszą z nich jest kwestia określenia czy dany wyrób budowlany powinien być oznakowany znakiem CE czy też znakiem B. W przypadku drzwi i okien, sprawa ta jest dość skomplikowana.

Problemem jest to, że przy wprowadzaniu stolarki do obrotu Polscy producenci zmuszeni są korzystać z dwóch wykładni prawa. Pierwsza z nich to aktualne Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym wraz z późniejszymi zmianami.

Druga to Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.

Na podstawie wyżej wymienionych dokumentów przy wprowadzaniu drzwi i okien do obrotu należy kierować się następującymi dokumentami:

  1. Norma PN-EN 14351-1+A2:2016-10 - Okna i drzwi - Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne - Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne
  2. Norma PN-EN 14351-2:2018-12 - Okna i drzwi - Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne - Część 2: Drzwi wewnętrzne
  3. Norma PN-EN 16034:2014-11 - Drzwi, bramy i otwieralne okna - Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne - Właściwości dotyczące odporności ogniowej i/lub dymoszczelności
  4. Krajowe oceny techniczne
  5. Europejskie oceny techniczne

Normy zharmonizowane i normy krajowe

Mimo iż powyższa lista jest krótka to w praktyce może ona sprawić trochę problemów. Pierwszą przyczyną jest fakt harmonizacji normy PN-EN 14351-1+A2:2016-10. W 2016 roku zaczął się okres przejściowy dla w/w normy a po roku 2019 wszyscy producenci drzwi zewnętrznych i okien zostali zobowiązani, aby na jej podstawie wprowadzać do obrotu swoje wyroby i znakować znakiem CE. Niestety dla drzwi wewnętrznych sprawa ma się inaczej.

Norma PN-EN 14351-2:2018-12 nie jest normą harmonizowaną, jednak w praktyce jest ona obowiązującą Polską normą wyrobu. W związku z tym mimo, iż producenci drzwi wewnętrznych mogą ją stosować, to nie mają oni możliwości oznakowania swoich wyrobów znakiem CE. Tutaj na pomoc przychodzi nasze rozporządzenie ministra, na podstawie którego możemy oznakować nasze drzwi wewnętrzne znakiem budowlanym.

Producenci drzwi wewnętrznych mogą skorzystać również z opcji Krajowej Oceny Technicznej (KOT). W praktyce oznacza to, że producent drzwi wewnętrznych może zlecić stworzenie KOT dla swojego wyrobu, a następnie na tej podstawie oznakować swoje drzwi znakiem B.

Jeżeli producent drzwi wewnętrznych chciałby oznakować swoje drzwi znakiem CE może to zrobić na podstawie Europejskiej Oceny Technicznej (ETA). Niestety w praktyce jest to proces skomplikowany i czasochłonny a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwy, dlatego producenci drzwi wewnętrznych rzadko decydują się na taki krok.

Harmonizacji podlega również norma PN-EN 16034:2014-11. Co w przypadku drzwi i okien przeciwpożarowych umożliwia nam oznakowanie naszych wyrobów znakiem CE.

Chcesz dowiedzieć się więcej o oznakowaniu i certyfikacji drzwi i okien?

Sprawdź

Drzwi wewnętrzne są, a co z oknami?

W przypadku okien wewnętrznych sytuacja wygląda nieco inaczej. Tutaj należy zwrócić uwagę na tytuł normy PN-EN 14351-1+A2:2016-10. Mówi ona o oknach (w rozumieniu wszystkich okien) i drzwiach zewnętrznych, stąd nie ważne czy okno montujemy na zewnętrznej ścianie budynku czy wewnętrznej. Wg. litery prawa zawsze mamy do czynienia z oknem opartym o w/w normę i znakowanym znakiem CE.

Jest jednak haczyk stosowany często przy stolarce przeciwpożarowej. Często producenci stolarki profilowej sprzedają do zastosować wewnętrznych tak zwane “Okna techniczne” czyli małe drzwi zamontowane w ościeżnicy zabudowanej profilami z każdej strony. W praktyce nazewnictwo to nie obowiązuje w przepisach. Tutaj do tematu możemy podejść na dwojaki sposób:

  1. Jeżeli wyrób został przebadany jako okno - nie ma problemu z oznakowaniem go znakiem CE i zastosowaniem normy PN-EN 14351-1+A2:2016-10.
  2. Jeżeli wyrób został przebadany jako drzwi - nie możemy zastosować normy PN-EN 14351-1+A2:2016-10, zamiast tego stosujemy normę PN-EN 14351-2:2018-12 lub oceny techniczne i oznakować go odpowiednim znakiem.

Oznakowanie drzwi ppoż i dymoszczelnych

Wspomnieliśmy już o tym, że norma PN-EN 16034:2014-11 umożliwia oznakowanie drzwi przeciwpożarowych znakiem CE. Tutaj też okazuje się że sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Używająć normy PN-EN 16034:2014-11 zmuszeni jesteśmy połączyć ją z odpowiednią norma wyrobu tj. normą dla drzwi wewnętrznych lub normą dla drzwi wewnętrznych. W praktyce oznacza to, że drzwi przeciwpożarowe powinny być znakowane “za pomocą” obu norm co dla drzwi wewnętrznych wyklucza oznakowanie znakiem CE.

Różnice w sposobie oznakowania drzwi i okien

Jak widać oznakowanie drzwi i okien nie jest takie proste jak mogłoby się wydawać. Zarówno znak budowlany jak i znak CE posiadają różnice w sposobie oznakowania i deklarowania parametrów. Przepisy dotyczące znakowania CE różnią się nieznacznie od polskiego rozporządzenia w tej kwestii.

Pierwszą, zasadniczą kwestią, jest podział na deklarację właściwości użytkowych (CE) i krajową deklarację właściwości użytkowych (B). W przypadku znaku budowlanego załącznik do rozporządzenia określa zarówno jakie informacje mają być zawarte w KDWU jak i narzuca na producenta jej wygląd. W przypadku znaku CE wygląd deklaracji może nieco różnić się od załącznika podanego w CPR.

Kolejną różnicą jest część deklaracji zawierająca właściwości użytkowe. W przypadku znaku budowlanego producent “wybiera” jakie właściwości użytkowe deklaruje, nie podając w treści deklaracji parametrów na których poparcie nie posiada badań. Właściwości te obejmują wszystkie właściwości które norma krajowa pozwala nam przebadać.

Dla deklaracji na znak CE producent na deklaracji pokazuje wszystkie właściwości użytkowe zgodnie z załącznikiem ZA1 z normy. Nie oznacza to jednak że wszystko musi być poparte badaniami. Parametry na które nie mamy badań opisuje się skrótem NPD (No Performance Determined).

W przypadku stosowania krajowej oceny technicznej mamy pewność że wszystkie właściwości uzytkowe w niej zawarte poparte są badaniami stąd najbezpieczniejszym podejściem jest wylistowanie wszystkich właściwości użytkowych tam określonych.

Podsumowanie

Jak widać nawet tak prosta kwestia jak oznakowanie drzwi i okien może w ogólnym rozrachunku okazać się dość zawiłą kwestią. To co opisaliśmy w tym artykule to tylko wierzchołek góry lodowej. W praktyce, kiedy pojawiają się szczegółowe wymagania od klienta, sprawa może stać się dużo bardziej skomplikowana. Artykuł ten był pierwszą częścią serii artykułów które mają na celu przybliżenie producentom tej kwestii, ponieważ jak pokazuje praktyka, wiele firm nie do końca wie jakie kroki należy podjąć aby zgodnie z prawem wprowadzić swój wyrób do obrotu. Jeżeli po lekturze tego artykułu nadal masz wątpliwości, zachęcamy do kontaktu z naszymi specjalistami.