Certyfikacja

Nowy CPR - co oznacza dla branży budowlanej?

18 Cze 2024

W kwietniu 2024 pozytywnie przegłosowano projekt nowego rozporządzenia w sprawie wymogów budowlanych. Kiedy możemy go oczekiwać i jakie skutki przyniesie on branży. Co z certyfikatami dla wyrobów budowlanych? Czy będzie mozna uzyskać certyfikat na używane drzwi lub drewno?

Autor: Damian Bulski

Nowy CPR - Unia europejska

CPR - co to jest?

Wprowadzone w życie po raz pierwszy w 2011 roku rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych (CPR) służyło regulacji rynku pod względem bezpieczeństwa, jakości oraz niezawodności wyrobów budowlanych dostępnych w Unii Europejskiej. Obejmuje ono szeroki zakres wyrobów budowlanych wykorzystywanych w projektach mieszkaniowych i komercyjnych, począwszy od cementu, poprzez drewno konstrukcyjne, szkło, materiały izolacyjne, drzwi, okna a także materiały wykończeniowe. Zasadniczo wymusza ono na producentach wyrobów spełnienie wymogów norm zharmonizowanych na terenie całej unii europejskiej oraz Europejskich Ocen Technicznych.

Z racji tego że UE coraz bardziej stawia na świadomość ekologiczną zarówno producentów jak i finalnych konsumentów wyrobów, a także z powodu stawianych wewnątrz unii wymagań związanych z Europejskim Zielonym Ładem przyszedł czas na zmodyfikowanie wymogów tak, aby bardziej dopasować je do nowych wymagań związanych z ochroną środowiska. Sprawdźmy więc co dokładnie niesie ze sobą nowe rozporządzenie?

Większy nacisk na normalizację

To moim zdaniem duży plus zmian w unijnych regulacjach. Rozporządzenie w zamierzeniu ma przyspieszyć proces harmonizacji norm dla wyrobów budowlanych tak aby przełamać bariery handlowe towarzyszące nam w codziennej produkcji wyrobów. Doskonałym przykładem takich barier jest aktualnie branża stolarki, która w tym momencie stoi okrakiem na płocie przepisów dotyczących wprowadzania wyrobów do obrotu.

Drzwi zewnętrzne objęte dziś normą zharmonizowaną już teraz można eksportować je za granicę praktycznie bez spełnienia dodatkowych wymogów stosowanych przez różnorakie państwa członkowskie UE. Z drzwiami wewnętrznymi jest dość spory problem, tutaj co prawda wymogi poszczególnych państw nie różnią się drastycznie (chyba że w grę wchodzi certyfikacja wyrobów), jednak stanowią one dość sporą barierę dla mniejszych, niezorientowanych w zagranicznych przepisach, firm które chciałyby eksportować swoje wyroby do innych państw Unii Europejskiej.

Dla przykładu inaczej sprawa ma się dla prefabrykatów betonowych. Wiele Polskich firm już teraz może korzystać z praktycznie w pełni otwartego rynku dla swoich wyrobów, pokazuje to eksport w szczególności do krajów skandynawskich, w których budownictwo przy użyciu prefabrykatów betonowych takich jak certyfikowane w Polsce ściany, słupy, belki czy fundamenty przeżywa aktualnie drugą młodość.

Jeżeli tylko założenia CPR przełożą się na rzeczywistość, być może w przeciągu kilku lat od wprowadzenia rozporządzenia w życie będzie można w końcu odetchnąć z ulgą i nie zastanawiać się czy chcąc wprowadzić wyrób do obrotu w innym kraju będzie trzeba mierzyć się z zupełnie innymi wymaganiami. Producent wyrobu przejdzie jedną inspekcję z zakładu certyfikacji w roku, będzie mógł wystawiać podobne deklaracje właściwości użytkowych, i nie zastanawiać się jak dzielić dokumentację zakładowej kontroli produkcji na wyroby znakowane znakiem budowlanym i wyroby znakowane znakiem CE. Oczywiście mając to na uwadze należy pamiętać że Państwa Członkowskie dalej będą miały prawo ustalać swoje odrębne regulacje dotyczące obiektów budowlanych jako całości.

Zrównoważony rozwój

Czy na wyrobach budowlanych spotkamy się z oznakowaniem takim jak na przykład klasa efektywności energetycznej na lodówkach i innych elementach AGD? Dzięki nowemu rozporządzeniu prawdopodobnie tak.

Zasady zrównoważonego rozwoju dla wyrobów budowlanych mają obejmować nie tylko cechy takie jak zużycie CO2, ale również cechy dotyczące żywotności wyrobu i możliwości jego naprawy a także recyklingu. Producenci w swoich instrukcjach użytkowania będą musieli określić co można zrobić z wyrobem w momencie wystąpienia usterek pogwarancyjnych lub po prostu po przewidzianym czasie użytkowania, który zresztą producent będzie musiał jasno określić.

Wyroby budowlane jak samochody czy sprzęt AGD

Samochody oraz sprzęt AGD sprzedawane w Unii Europejskiej mają z góry narzucony termin do którego ich producenci muszą zapewnić dostępność do części zamiennych w ramach prawa do naprawy. Podobna regulacja dotyczyła będzie producentów wyrobów budowlanych. Oczywiście wiadomo że nikt nie będzie tworzył dziwnych, chemicznych sposobów wydobywania cementu z betonu ale drzwi, okna, wiązary dachowe, elementy elewacji to już osobny temat.

Warto wiedzieć że takie prawo do naprawy obejmuje części liczone nie od momentu sprzedaży danego wyrobu do klienta. Liczy się moment wprowadzenia do obrotu ostatniej partii produkcyjnej. Co prawda póki co w rozporządzeniu kwestia ta ujęta jest w sposób dość ogólny bez nakładania na producentów konkretnych terminów, jednak można się spodziewać że w przyszłości pojawią się bardziej konkretne wymogi w tej kwestii. W związku z tym przy projektowaniu danego wyrobu trzeba będzie liczyć się z dostępnością części do niego w praktyce na kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat do przodu.

Certyfikacja używanych drzwi? Czemu by nie?

Wspominaliśmy już w artykule o recyklingu. I jest to możliwość, co prawda nie do końca wiadomo jak zaimplementować ją w życiu realnym jednak w teorii Unia Europejska da producentom sposobność dla demontażu wyrobu budowlanego, przywrócenia go do „stanu fabrycznego” oraz ponownego zamontowania w innym obiekcie. Wyrób taki traktowany ma być względem prawa praktycznie na równi z nowym wyrobem budowlanym.

Sposób określania wyrobu zdatnego do ponownego użycia i metody jego odnowienia mają być objęte poszczególnymi normami zharmonizowanymi, stąd moja obawa dotycząca tego jak to będzie wyglądało w realnym życiu. W przypadku zbyt skomplikowanych metod i wymagań co do naprawy może okazać się że prawo to pozostanie zapomniane gdzieś w cieniu unijnych archiwów, ponieważ łatwiej będzie wykazać że odzyskaliśmy z produktu wiele cennego aluminium i stali, niż faktycznie przystosować dany wyrób do ponownego użycia.

Co z dokumentacją zakładowej kontroli produkcji

Nie chcę aby nadchodzące zmiany zostały opisane pobieżnie, dlatego dla wygody czytania i zapewnienia sobie odpowiedniego czasu do przeanalizowania nowego rozporządzenia postanowiłem podzielić ten artykuł na kilka części. W następnej części opiszę zmiany w CPR dotyczące parametrów środowiskowych oraz to jak mogą one wpłynąć na prowadzenie przez producentów dokumentacji zakładowej kontroli produkcji. Przeanalizujemy również pomysły dotyczące deklaracji środowiskowych i paszportów produktu.

Linki do następnych części oczywiście zostaną zamieszczone w tym poście.